Ngày đăng: 15:01 29/01/2026 - Lượt xem: 28
|
|
Chuyên gia Tăng Trọng Hiếu - Phó Chủ Tịch Hội Đồng Khoa Học Ứng Dụng Công Nghệ Tự Động Hoá Trong bức tranh sản xuất hiện đại, ranh giới khác biệt giữa các doanh nghiệp không còn nằm chủ yếu ở việc sở hữu máy móc gì, mà nằm ở cách họ “vận hành trí tuệ” phía sau hệ thống đó. Robot, PLC, biến tần, cơ cấu cơ khí hay cảm biến… ngày nay đều có thể tiếp cận tương đối dễ dàng. Phần cứng đang dần trở thành nền tảng phổ thông của công nghiệp. Điểm tạo nên lợi thế cạnh tranh bền vững không còn là thiết bị, mà là phần mềm điều khiển, tích hợp và điều phối toàn bộ hệ sinh thái vận hành. Nói một cách trực diện: Phần mềm chính là "BỘ NÃO" của dây chuyền sản xuất. |
PHẦN MỀM ĐỊNH NGHĨA CÁCH MỘT NHÀ MÁY "SUY NGHĨ"
Trong một hệ thống sản xuất tiên tiến, phần mềm không chỉ là công cụ điều khiển kỹ thuật, mà là lớp kiến trúc định hình tư duy vận hành:
Máy chạy theo ưu tiên nào: tốc độ, độ chính xác hay chi phí
Dữ liệu được thu thập, xử lý và chuyển hóa thành quyết định quản trị ra sao
Sai lệch được phát hiện ở cấp tín hiệu hay chỉ khi dây chuyền đã dừng
Và quan trọng hơn hết: doanh nghiệp ra quyết định dựa trên dữ liệu hay kinh nghiệm
Ở cấp độ bản chất, phần cứng chỉ thực hiện một nhiệm vụ duy nhất: thực thi chính xác những gì phần mềm yêu cầu, với độ ổn định và khả năng lặp lại cao.
KHI SẢN XUẤT KHÔNG CÒN CHỖ CHO SỰ NGẪU NHIÊN
Quan sát tại các dây chuyền tự động hóa hiện đại cho thấy một đặc điểm rõ rệt: sản xuất đang được thiết kế để giảm tối đa sự phụ thuộc vào cảm tính con người.
Mọi chuyển động được kiểm soát, mọi linh kiện vào đúng vị trí, đúng thời điểm, sai lệch được xử lý theo kịch bản đã lập trình.
Không do dự.
Không ngẫu nhiên.
Không phụ thuộc vào “cảm giác”.
Nhiều sản phẩm công nghiệp ngày nay không chỉ là kết quả của phần mềm, mà bản thân chúng lại trở thành nền tảng để vận hành thêm những lớp phần mềm khác trong toàn bộ chuỗi giá trị. Một bo mạch chứa phần mềm điều khiển thiết bị. Thiết bị lại nằm trong một hệ thống được quản trị bởi phần mềm cấp cao hơn.
Đó là vòng lặp trí tuệ số của công nghiệp mới — nơi phần mềm vừa là công cụ sản xuất, vừa là yếu tố quyết định giá trị.
NHÀ MÁY CỦA TƯƠNG LAI: Không chỉ là nơi đặt máy
Theo góc nhìn chuyên môn của Chuyên gia Tăng Trọng Hiếu, nhà máy tương lai không đơn thuần là tập hợp của thiết bị cơ khí.
Đó là một hệ thống vận hành được dẫn dắt bởi dữ liệu, thuật toán và trí tuệ số.
|
Trong bối cảnh công nghiệp chuyển dịch mạnh sang mô hình sản xuất thông minh, phần mềm, dữ liệu và AI không còn là lớp hỗ trợ phía sau — chúng đang trở thành trung tâm điều hành. Doanh nghiệp nào xây dựng được năng lực làm chủ phần mềm, doanh nghiệp đó làm chủ được nhịp đập của nhà máy. NHỮNG LĨNH VỰC ĐÒI HỎI "BỘ NÃO PHẦN MỀM" MẠNH NHẤT Logistics & Kho vận nội bộ Phần mềm điều phối robot, băng tải, luồng hàng giúp giảm tắc nghẽn, tối ưu tốc độ xử lý và cho phép phân tích dữ liệu thời gian thực để nâng hiệu suất toàn hệ thống. Sản xuất điện tử (SMT, PCB, lắp ráp bo mạch) Đây là môi trường gần như không có chỗ cho sai số. Một sai lệch nhỏ trong thuật toán điều khiển có thể dẫn đến lỗi hàng loạt và chi phí khắc phục khổng lồ. Các ngành sản xuất độ chính xác cao Cơ khí chính xác, thiết bị y tế, bán dẫn, công nghệ cao… đều có chung một quy luật: phần cứng là “tay chân”, phần mềm là “não bộ”. Chất lượng đầu ra, độ ổn định và khả năng mở rộng phụ thuộc chủ yếu vào lớp điều khiển số phía sau. Thiết bị có thể tương đồng giữa nhiều nhà máy, nhưng nhà máy vận hành ổn định và phát triển bền vững luôn là nhà máy biết sử dụng phần mềm để điều khiển toàn bộ hệ thống như một chỉnh thể thống nhất. |
GIÁ TRỊ CỐT LÕI CỦA TỰ ĐỘNG HÓA HIỆN ĐẠI
Một hiểu lầm phổ biến là cho rằng hiệu quả đến từ việc đầu tư thêm máy móc. Thực tế, giá trị lớn nhất nằm ở khả năng tích hợp và làm chủ phần mềm trong toàn bộ quy trình vận hành.
Máy móc giúp nhà máy chạy, phần mềm giúp nhà máy vận hành đúng. Và năng lực làm chủ phần mềm chính là yếu tố quyết định khả năng thích ứng, tối ưu và mở rộng của doanh nghiệp trong kỷ nguyên sản xuất dựa trên dữ liệu.
Khi phần mềm trở thành trung tâm, nhà máy không chỉ hoạt động — nó bắt đầu “suy nghĩ”.
